ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Ένα αξιόλογο αφιέρωμα του περιοδικού ΕΠΤΑ ΜΕΡΕΣ της εφημερίδας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ για τα Ανθρώπινα δικαιώματα με κατατοπιστική εισαγωγή του Δ. Γουσέτη.

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΠΤΑ ΜΕΡΕΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 06121998

Posted in ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ | Σχολιάστε

ΕΜΒΑΘΥΝΟΝΤΑΣ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Μια διαφωτιστική διάλεξη από το TED που διευκολύνει την προσέγγιση και κατανόηση των λογοτεχνικών έργων.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=eREopphW5Bw

Posted in ΤΕΧΝΗ | Tagged | Σχολιάστε

Λογοτεχνικός Χάρτης από το λογοτεχνικό περιοδικό ΔΕΝΤΡΟ

Επειδή το καλοκαίρι προσφέρεται για αναγνώσεις βιβλίων παρουσιάζουμε το λογοτεχνικό «χάρτη» που είχε προτείνει το έγκυρο περιοδικό ΔΕΝΤΡΟ στο σχετικό αφιέρωμά του το χειμώνα του 2007- 2008 (τεύχος 159-160). Περιττό να τονιστεί η ευθυκρισία και η ευστοχία των επιλογών με κριτήριο την ποιότητα και τη διαχρονικότητα των κλασικών έργων που παρατίθενται.

Λογοτεχνικός Χάρτης ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ

https://sites.google.com/site/dentromag/home

Posted in ΤΕΧΝΗ | Tagged | Σχολιάστε

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΗΣ ΑΦΘΟΝΙΑΣ

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς προσδιορίζει την έννοια της φτώχειας στις σημερινές κοινωνίες της αφθονίας και επισημαίνει την ανάγκη άμεσης και οριστικής εξάλειψής της.

 Σύμφωνα με τη διατύπωση του αμερικανού ανθρωπολόγου Μάρσαλ Σάλινς, η μόνη μέχρι τώρα κοινωνία της αφθονίας, η μόνη δηλαδή ανθρώπινη κοινωνία που δεν γνώριζε τη φτώχεια, ήταν η νεολιθική. Δεν πρόκειται για απλό παραδοξολόγημα. Αν ορίσουμε τη φτώχεια ως μια κατάσταση όπου υπάρχουν μεγάλες παρεκκλίσεις ανάμεσα στις ανάγκες των ατόμων και στη δυνατότητά τους να τις ικανοποιούν, τότε είναι προφανές ότι οι κοινωνίες οι οποίες παράγουν μεν από κοινού λίγο αλλά αυτό που παράγουν τους φθάνει, δεν μπορεί να χαρακτηρισθούν φτωχές. Οι πρωτόγονοι που κυνηγούν μόνον τόσα θηράματα και μαζεύουν μόνον τόσους άγριους καρπούς όσο τους χρειάζεται για να χορτάσουν δεν είναι φτωχοί. Και γι’ αυτό ακριβώς αφού ασχοληθούν ελάχιστες ώρες για να εξασφαλίσουν τον επιούσιο, αφού δηλαδή τελειώσουν τη σύντομη αναγκαία «εργασία» τους, περνούν τον υπόλοιπο «ελεύθερο χρόνο» τους κατά το δοκούν. Ικανοποιώντας λοιπόν όλες τους τις ανάγκες ζουν ως «πλούσιοι».

Η φτώχεια είναι συνεπώς ιστορική κατηγορία. Η στέρηση, η επιβίωση κάτω από το ελάχιστο συντήρησης και η αθλιότητα είναι φαινόμενα και ερωτήματα που δεν είναι δυνατόν να τεθούν έξω από τις κοινωνίες που τα εκτρέφουν. Κάθε κοινωνία δημιουργεί τις δικές της ανάγκες, παράγει τα δικά της στερητικά σύνδρομα και ορίζει τα δικά της ηθικά και κοινωνικά κριτήρια γύρω από τα επιτρεπτά όρια της στέρησης. Και είναι σαφές ότι τα όρια αυτά καθορίζονται ανάμεσα στα άλλα από την έκταση της κοινωνικής και οικονομικής ανισότητας αλλά και για τις κυρίαρχες παραστάσεις, για τα αίτια και τους μηχανισμούς που παράγουν, αναπαράγουν, διαιωνίζουν και επιτρέπουν την ανισότητα αυτή.

* Ανάπτυξη και εξαθλίωση

Ετσι, οι δικές μας ανεπτυγμένες κοινωνίες εμφανίζουν στο σημείο αυτό μια σειρά από γνωρίσματα που τις διαφοροποιούν από όλες τις προηγούμενες. Από τη μια μεριά η ισονομία και η ισοπολιτεία συνεπάγονται την άμεση συγκρισιμότητα όλων των ανθρώπων μεταξύ τους. Ολοι είναι ίσοι ενώπιον του νόμου αλλά και ενώπιον της φαντασιακής συγκρότησης των βιοτικών τους προοπτικών. Οι ελεύθεροι άνθρωποι έχουν ταυτόσημο δικαίωμα να διεκδικούν και να αποκτούν ίσοις όροις πρόσβαση σε όλες τις κοινωνικές αξίες. Και αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον με βάση τα ίδια αφετηριακά κριτήρια.

 Από την άλλη μεριά είναι γεγονός ότι οι αξιωματικά πλέον δημοκρατικές κοινωνίες μας γίνονται ολοένα πιο πλούσιες, παράγουν ολοένα και περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες όλων των ειδών και απελευθερώνουν μέσω της πάγκοινης θέασης του πλούτου τα εξ ορισμού πλέον ακαθήλωτα φαντασιακά των ατόμων. Οι ανάγκες και οι στερήσεις είναι πολύ πιο ανυπόφορες όταν δεν είναι γενικές. Οσο πιο άνισες, πιο διαστρωματωμένες και πιο πολωμένες είναι οι κοινωνίες τόσο και διευρύνεται το εύρος των αναγκών που ο κάθε άνθρωπος δικαιούται να απαιτεί να ικανοποιήσει. Μέσα στον περιρρέοντα πλούτο λοιπόν η φτώχεια αναδεικνύεται στο ύψιστο κοινωνικό και ηθικό σκάνδαλο, στην πιο άμεση έκφραση των δυσαρμονιών και αθλιοτήτων της κοινωνίας μας. Πριν καν να μιλήσει κανείς για «κοινωνική δικαιοσύνη» και «κοινωνική επιείκεια» η πραγματικότητα και το θέαμα μιας αυξανόμενης φτώχειας η οποία γειτνιάζει με μιαν επίσης αυξανόμενη αφθονία είναι λοιπόν από κάθε άποψη αποκρουστικό και απαράδεκτο.

 Ετσι δεν είναι τυχαίο ότι για πρώτη φορά οι κοινωνίες υποχρεώνονται να ορίσουν και να μετρήσουν τη φτώχεια. Ως «επιτρεπτά όρια της φτώχειας» (δίχως βέβαια να προσδιορίζεται το ηθικό ή λογικό κριτήριο του επιτρεπτού) ορίζονται τα ατομικά εισοδήματα που βρίσκονται κάτω από το ήμισυ του μέσου κατά κεφαλήν εισοδήματος μιας χώρας. Ακόμα λοιπόν και αν το ηθικό και ποιοτικό αυτό σκάνδαλο ορίζεται ποσοτικά, είναι γεγονός ότι ακόμα και έτσι το ζήτημα της φτώχειας μπαίνει στο επίκεντρο της δημοσιότητας. Κανείς πια δεν δικαιούται να μη βλέπει και να μη γνωρίζει. Οι κοινωνίες μας εκτρέφουν αθλιότητα, πολύ μεγαλύτερη και πιο ανυπόφορη από αυτήν που απλώς τεκμηριώνουν οι αριθμοί. Κάτι πρέπει να γίνει.

 * Το χρέος του πλούτου

Πέρα λοιπόν από το ζήτημα της εκμετάλλευσης και του κοινωνικού αποκλεισμού, ανεξάρτητα από το ζήτημα της ολοένα και πιο άδικης κατανομής του πλούτου και άσχετα από το ζήτημα του αναλφαβητισμού και της ανεργίας, η απόλυτη στέρηση, η φτώχεια και η αθλιότητα είναι προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπισθούν αμέσως. Η κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα, η καθολική εκπαίδευση ακόμα και η πλήρης απασχόληση είναι ζητήματα που αναφέρονται στη θεμελιακή δομή της κοινωνίας. Και με αυτήν την έννοια εντάσσονται στο πλαίσιο ενός πολιτικού και οικονομικού προγραμματισμού, ο οποίος πάντα ιεραρχεί και διαπραγματεύεται. Η αθλιότητα όμως δεν μπορεί να περιμένει. Οι σημερινοί φτωχοί δεν είναι απλώς στερημένοι. Βρίσκονται αποκλεισμένοι από τον κόσμο που τους περιβάλλει, αιχμάλωτοι ενός αξεπέραστου περιθωρίου, ακυρωμένοι ως προς τις θεμελιώδεις λειτουργίες τους ως ελεύθερων ανθρώπων. Η επιβίωση και ενίσχυσή τους δεν είναι λοιπόν καν αντικείμενο μιας «κοινωνικής πολιτικής», η οποία όλο και πιο πολύ εμφανίζεται υποχρεωμένη να συνυπολογίζει μια σειρά από συγκρουόμενες παραμέτρους και αντιτιθέμενα συμφέροντα. Η προστασία των φτωχών από την απόλυτη εξαθλίωση βρίσκεται πριν από την ιεράρχηση των συλλογικών αναγκών, πριν από την κοινωνική ευαισθησία και πριν από τις οποιεσδήποτε άλλες επιλογές. Ασχέτως λοιπόν από το ερώτημα για τα αίτια της φτώχειας, ανεξάρτητα από το κατά πόσον το φαινόμενο αυτό είναι δυνατόν να εξαλειφθεί στο πλαίσιο των καπιταλιστικών κοινωνιών και πέρα από τα μέτρα που είναι δυνατόν να ληφθούν έτσι ώστε να μειωθεί ο αριθμός των εξαθλιωμένων, η συνύπαρξη του τερατώδους πλούτου με την απόλυτη και αυξανόμενη αθλιότητα είναι απολύτως απαράδεκτη. Καμία μελλοντική προσδοκία δεν δικαιώνει την ανοχή ενός φρικαλέου παρόντος. Οσες κοινωνίες είναι έστω και στοιχειωδώς ανεπτυγμένες δεν είναι δυνατόν να ανέχονται την εξαθλίωση των κοινωνιών. Πριν καν να περιφρονήσει ή να φοβηθεί τη φτώχεια, ο πλούτος οφείλει να την ντρέπεται. Και να δρα αναλόγως.

 

Ο κ. Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είναι καθηγητής της Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

ΤΟ ΒΗΜΑ, 08-04-2001

Posted in ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ, Ανθρωπισμός, Φτωχεια | Tagged , , | Σχολιάστε

Ο ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ

Ο Β. Σιωμόπουλος υπογραμμίζει ότι στην εποχή μας η χρήση βίας υπονομεύει εκείνα τα μεγάλα ιδανικά τα οποία υποτίθεται ότι προσπαθεί να περισώσει.

Εδώ και μισό περίπου αιώνα ο αμερικανός συγγραφέας William Faulkner αποδεχόμενος το βραβείο Νομπέλ της λογοτεχνίας διακήρυξε την πίστη του στο μέλλον του ανθρώπου. «Ο άνθρωπος θα επικρατήσει» είπε στην ομιλία του στη Σουηδική Ακαδημία. Παραδόξως, περίπου δύο δεκαετίες αργότερα, ο γάλλος φιλόσοφος Michel Foucault χαιρέτιζε τον θάνατο του ανθρώπου: «Ο άνθρωπος, αυτή η επινόηση της ευρωπαϊκής κουλτούρας από τον 16ο αιώνα και μετά», έγραψε στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου του The Order of Things, τείνει να εξαφανιστεί «σαν σχέδιο στην άμμο στην άκρη της θάλασσας». Και οι δύο τους αναφέρονται φυσικά στον άνθρωπο όχι ως βιολογικό είδος, αλλά στον άνθρωπο ως φορέα αξιών ­ ο Faulkner αναφέρεται σε ό,τι ονομάζουμε «ανθρωπισμό» με τη γενική έννοια του όρου, ως κατάφαση της αξίας και της αξιοπρέπειας του ανθρώπου, ενώ ο Foucault γράφει ειδικά για το πνευματικό κίνημα του ανθρωπισμού, που, έχοντας τις ρίζες του στην ελληνολατινική παιδεία, αναδύθηκε στην Ιταλία της Αναγέννησης, ανανεώθηκε με τον Διαφωτισμό και κορυφώθηκε στον 20ό αιώνα ως επιδίωξη, συχνά ασαφής και αόριστη, κάθε λογής ιδεολογιών με συχνά ασύμβατες κατευθύνσεις.

Σήμερα, 30 περίπου χρόνια μετά την απαισιόδοξη διαπίστωση του Foucault, με τη Σερβία σε ερείπια στο όνομα του ανθρωπισμού, τα προγνωστικά για το μέλλον του «ανθρώπου» είναι ακόμη αβέβαια και αντιφατικά. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες ανθρωπισμού. Η ποικιλία του ανθρωπισμού που επικαλέστηκαν οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ είναι ο λεγόμενος «ηθικός» ή «φιλελεύθερος» ανθρωπισμός. Σύνθημά του: «ελεύθερη σκέψη», «ελεύθερη κοινωνία». Ο ηθικός ανθρωπισμός τάσσεται εναντίον κάθε μορφής ολοκληρωτισμού, βίας και τρομοκρατίας, εναντίον του ρατσισμού, εναντίον κάθε καταπίεσης των πολιτικών δικαιωμάτων του ανθρώπου. Χωρίς αμφιβολία, ευγενείς και υψηλόφρονες επιδιώξεις. Ωστόσο ο βομβαρδισμός της Σερβίας ήταν κάθε άλλο παρά ευγενής και υψηλόφρων. Χρήση βίας για την επικράτηση των ιδεών του ανθρωπισμού υπονομεύει τις ίδιες τις αξίες του ανθρωπισμού που, υποτίθεται, επιδιώκει να περισώσει.

Αντιφάσεις αυτού του είδους θα βρει κανείς σε κάθε μορφή ανθρωπισμού. Στον λεγόμενο «μαρξιστικό ανθρωπισμό» ­ χαρακτηριστικά, ο ίδιος ο Μαρξ ονόμασε αρχικά την πολιτική φιλοσοφία του «νέο ανθρωπισμό» ­ υπέρτατο αγαθό θεωρείται η δυνατότητα του ατόμου να αναπτύξει ελεύθερα τα φυσικά του ταλέντα σε μια αταξική και ελεύθερη κοινωνία. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού ο Μαρξ πρότεινε, ως γνωστόν, ένοπλη επανάσταση των μαζών και δικτατορία του προλεταριάτου ­ προτάσεις ασύμβατες με την ελευθερία και την αυτονομία του ατόμου. Εξομοίωση του ανθρωπισμού αυτού με τον εφαρμοσμένο φιλελεύθερο ανθρωπισμό του Κλίντον δεν θα ήταν ούτε άστοχη ούτε άδικη, αφού και στις δύο περιπτώσεις η ένοπλη βία θεωρείται θεμιτό μέσο για την επικράτηση των ιδεών του ανθρωπισμού, άσχετα αν η έννοια του ανθρωπισμού νοείται διαφορετικά στις δύο περιπτώσεις.

Ανθρωπιστικές ιδέες, αντιφατικές στην εφαρμογή τους, υποστήριξε και ο Σαρτρ ­ «υπαρξισμός σημαίνει ανθρωπισμός» δήλωσε κάποτε. Ο ανθρωπισμός του Σαρτρ ξεκινά από τη φιλοσοφική θέση ότι όλες οι ανθρώπινες αξίες πηγάζουν από την αυτονομία του υποκειμένου, το ελεύθερο άτομο. Η θέση αυτή τον ώθησε να πάρει αντιπολεμική στάση στον πόλεμο της Αλγερίας, αλλά δεν τον εμπόδισε να δικαιολογήσει την εισβολή στην Ουγγαρία από τη Σοβιετική Ενωση. Χωρίς αμφιβολία, στην περίπτωση αυτή ο ανθρωπισμός του Σαρτρ διαβρώθηκε από τον ιδεολογικό προσανατολισμό του.

Οι αντιφάσεις του ανθρωπισμού δεν είναι μόνο εσωτερικές. Επεκτείνονται και στο περιεχόμενο που παίρνει ο ανθρωπισμός στις διάφορες ποικιλίες του ­ από τον κοσμικό (επιστημονικό, νατουραλιστικό) ως τον χριστιανικό και «συμπεριφοριστικό» ανθρωπισμό. Χαρακτηριστικά, ο τελευταίος επιδιώκει, όπως ισχυρίζεται, το «καλό» του ανθρώπου και γενικά της κοινωνίας με μια συστηματική εφαρμογή τιμωριών και ανταμοιβών που παραβιάζουν κατάφωρα την αυτονομία και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου.

Είναι φανερό ότι ο όρος «ανθρωπισμός» έχει οικειοποιηθεί από τις πιο ετερογενείς φιλοσοφίες και ιδεολογίες και για τον λόγο τούτο δίνει συχνά την εντύπωση μιας ηχηρής και άδειας διατύπωσης. Εύκολα λοιπόν μπορεί να κατανοήσει κανείς την αυστηρή κριτική που έχουν ασκήσει στην έννοια του ανθρωπισμού οι μεταμοντέρνοι φιλόσοφοι της εποχής μας. Ο άνθρωπος, υποστηρίζουν οι επικριτές του ανθρωπισμού, δεν έχει την αυτονομία σκέψης και δράσης που του αποδίδουν οι ανθρωπιστές, το άτομο είναι συνάρτηση απρόσωπων γλωσσικών (Derrida), ψυχολογικών (Lacan) και κοινωνικοπολιτικοοικονομικών (Foucault) δυνάμεων.

Ωστόσο, θα παρατηρούσε κανείς, ενώ αναμφισβήτητα ο μέσος Αμερικανός ή ο μέσος Σέρβος δεν έχει καμιά ευθύνη για την εμπόλεμη κατάσταση στη Σερβία, οι κοινωνικοπολιτικοοικονομικές δυνάμεις που βρίσκονται πίσω από την κατάσταση αυτή δεν είναι τόσο απρόσωπες όσο τις θέλουν οι επικριτές του ανθρωπισμού, δεν αιωρούνται στο κενό, αλλά εκπορεύονται από ορισμένες ατομικές συνειδήσεις που έχουν να κάνουν τις δικές τους ατομικές επιλογές. Συμπερασματικά, η κριτική του ανθρωπισμού από τους αντιανθρωπιστές δεν οδηγεί πουθενά παρά πίσω στο άτομο.

Παραμένει λοιπόν το ερώτημα: Ποια είναι η αιτία των αντιφάσεων του ανθρωπισμού; Η απάντηση στο ερώτημα ατό θα μπορούσε ίσως να είναι απλή. Τα ηθικά αισθήματα του ανθρώπου, θα μπορούσε κανείς να προτείνει, δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί και εξελιχθεί τόσο ώστε να μπορούν να αναχαιτίσουν την επιθετικότητα που κρύβεται μέσα του. Απεναντίας, ο άνθρωπος έχει αναπτύξει μια απροσμέτρητη ικανότητα να δικαιώνει την επιθετικότητά του, να εξιδανικεύει τις αδικίες του, να ωραιοποιεί τη σκληρότητά του.

Είναι κοινή διαπίστωση, που μπορεί να ανιχνευθεί 100 χρόνια πίσω στον Τ. Η. Huxley, ότι τα ηθικά αισθήματα του ανθρώπου έχουν εξελιχθεί σε πολύ μικρότερο βαθμό σε σχέση με τις νοητικές λειτουργίες του. Η εξελικτική αυτή καθυστέρηση είναι απολύτως κατανοητή. Επιβιώνει και εξελίσσεται μόνο ό,τι προάγει την επιβίωση του ατόμου (και του είδους). Και αν, όπως υποστηρίζουν οι κοινωνιοβιολόγοι, τα ηθικά αισθήματα του ανθρώπου υπόκεινται σε εξελικτικές αλλαγές ανάλογες με εκείνες των ανατομικών χαρακτηριστικών και φυσιολογικών λειτουργιών, θα ήταν λογικό να υποθέσει κανείς ότι τα ηθικά αισθήματα, όπως η αλληλεγγύη, η δικαιοσύνη, η καλοσύνη, θα εξελιχθούν και θα γίνουν σταθεροί τρόποι ζωής στην ανθρώπινη κοινωνία μόνο όταν αρχίσουν να συντελούν στην επιβίωση του ανθρώπου.

Η τελική επικράτηση

Εκτείνοντας την ιδέα αυτή λίγο πιο μακριά θα μπορούσαμε, με κάποια τόλμη, να ελπίζουμε ότι μπροστά στο φάσμα της συντέλειας του πλανήτη που έχει δημιουργήσει η επιθετικότητα του ανθρώπου και η άμεση έκφρασή της, η σύγχρονη πολεμική τεχνολογία, τα ηθικά αισθήματα του ανθρώπου θα μπορούσαν ίσως να εξελιχθούν, στο κοντινό ή μακρινό μέλλον, σε λειτουργίες επιβίωσης του είδους. Το γεγονός ότι η αξία της ανθρώπινης ζωής ­ έστω, μονόπλευρα, η αξία της ζωής μόνο αμερικανών στρατιωτών ­ ζύγισε, για οποιουσδήποτε λόγους, στις αποφάσεις εκείνων που ξεκίνησαν και συνέχισαν την αεροεπίθεση κατά της Σερβίας, έτσι ώστε τελικά να αποφευχθεί μεγάλης κλίμακας αιματοχυσία, ενισχύει την ελπίδα ότι ο άνθρωπος τελικά θα επικρατήσει.

Ξεκινώντας από τη θέση αυτή δεν θα ήταν δύσκολο να οραματισθεί κανείς το μακρινό ή κοντινό εκείνο στάδιο στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους όπου ο άνθρωπος όχι απλώς θα έβρισκε την ιδέα του πολέμου αδικαίωτη (ή και δικαιωμένη ­ πολιτικά, θρησκευτικά, «ανθρωπιστικά» ή κατά οποιονδήποτε άλλον τρόπο), αλλά θα την «αισθανόταν» ως ανεπίτρεπτη, «λανθασμένη», με την ίδια βεβαιότητα και καθολικότητα που «γνωρίζει» ότι 2+2=5 είναι μια λανθασμένη αριθμητική πράξη.

Μια ηθική αυτού του είδους θα σήμαινε ένα ακόμη βήμα στη βαθμιαία μεταμόρφωση του ανθρώπου από homo animalis σε homo humanus.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: εφημ. Το Βημα 27/06/1999. Ο κ. Βασίλης Σιωμόπουλος είναι καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Illinois – Σικάγο.

 

Posted in ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ, Ανθρωπισμός | Tagged , | Σχολιάστε

«Gracias, Grecia» Nuestra herencia – YouTube

«Gracias, Grecia» Nuestra herencia – YouTube.

Posted in Ανθρωπιστική Παιδεία, Ελλάδα-Ευρώπη, ΠΑΡΑΔΟΣΗ - ΕΛΛΑΔΑ ΕΥΡΩΠΗ | Tagged | Σχολιάστε

Το πείραμα του Stanford — People & Ideas

Το πείραμα του Stanford — People & Ideas.

Posted in Βία, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Ελευθερία | Tagged | Σχολιάστε